Dürüst olmak gerekirse, doğru İK teknolojisini seçmek, gözleriniz bağlıyken Rubik Küpü çözmeye çalışmak gibi hissedebilir. Ay'ı ve yıldızları vaat eden sayısız tedarikçi varken, gürültünün içinden nasıl sıyrılır ve gerçekten sonuç veren bir sistemi bulursunuz? Bu süreçte pek çok şirkete rehberlik etmiş biri olarak ve 2026'da yeni bir sistem seçmek isteyen çok kişi varken, düşüncelerimin bir kısmını paylaşmak istedim.
İK teknolojisi ürünlerini benimseyen organizasyonların yalnızca %46'sı net bir iş değeri elde edebildiğini belirtmiş; bu da şirketlerin yarısından fazlasının İK teknolojisi yatırımlarından somut bir fayda çıkarmakta zorlandığı anlamına geliyor. Çoğu zaman asıl neden, yetersiz planlama ve hatalı uygulama/kurulum süreci oluyor.
Bir teknoloji seçimi toplantısını gözünüzün önüne getirin.
Takvim sıkışık. Birimlerin şikayeti artmış. Üst yönetim "bu çeyrekte çözülsün" diyor. İK tarafı "bir an önce devreye alalım" motivasyonuyla masada. Sonra cümle geliyor:
"X zaten en yaygın kullanılan. Sektörde herkes onu kullanıyor. Bir de güvendiğimiz bir referans var. Hadi ilerleyelim."
Bu cümleyi duyduğumda aklıma "cesaret" geliyor. Ama doğru cesaret değil. Teknik inceleme, karşılaştırma vb süreçleri ilerletmeden bir teknolojiyi (İK ya da eğitim) seçmek çok cesur bir adımdır.
Burada gördüğüm şey çoğu zaman: Neyi niye aldığını netleştirmeden, hangi problemi çözdüğünü tanımlamadan, başarı kriterini yazmadan, seçimi "algı" ile bitirme cesareti.
En riskli tür de bu. Çünkü bu cesaretin faturası, teknoloji satın alma maliyetinden daha ağır olabiliyor: aylarca uzayan projeler, "kullanılmayan" modüller, ekiplere yıkılan operasyonel yük ve sonunda "bu sistem olmadı" diyerek iptal edilen bir yatırım…
Çözüm ortaklarımdan İK teknolojileri yöneticilerine onların teknolojilerini satın alan şirketlerin kaçının teknik değerlendirme süreçleri (RFP, SOW, POC vb) üzerinden değerlendirme yaptıklarını sorduğumda aldığım oran gerçekten beni ürküttü, firmaların %15'i bu teknik değerlendirme sürecini yönetiyor…
Bu tabloyu destekleyen araştırmalar var. Gartner'ın 2023'te paylaştığı bulguda HR teknoloji liderlerinin en büyük engellerinden biri, teknolojinin benimsenmesini sürdürmek olarak öne çıkıyor (örneklemde %57). Yani sorun, sadece "satın almak" değil; kullanımı kalıcı kılmak.
Bir başka Gartner verisi de şu gerçeği gösteriyor: Liderlerin yönettiği değişimlerin sadece yaklaşık üçte biri "sağlıklı benimsenme" ile sonuçlanıyor (32%). Teknoloji projeleri de temelde bir değişim projesi olduğuna göre, "trendle seçme" refleksinin neden bütçe dostu olmadığı ve pahalıya patladığı daha anlaşılır oluyor.
Referansla seçmek: güvenli gibi görünen gizli tehlike
Referans görüşmesi elbette değerli ve deneyimlerin paylaşılması anlamlı, ama tek başına yöntem değildir. Çünkü referans çoğu zaman şunu anlatır: "Onlarda çok iyi çalıştı." Ama şunu garanti etmez: "Sizde çalışacak."
Sizin süreçleriniz, entegrasyon bağımlılıklarınız, veri disiplininiz, kullanıcı profiliniz, hatta kurum kültürünüz… Bunların her biri teknolojinin kaderini değiştirir.
Sierra-Cedar'ın yıllardır yürüttüğü HR Systems araştırmalarında (2019–2020 bulgularını içeren içerikte) çok çarpıcı bir resim var: Kurumların önemli bir kısmı İK teknoloji kullanımını ölçmüyor; "Kim kullanıyor?" sorusu bile net değil. Bu içerikte "HR teknolojisi kullanımını ölçme" oranlarının şirket büyüklüğüne göre düşük seviyelerde kaldığı görülüyor.
Artık yakında İK metriklerinde İK sistem kullanım oranı gibi sayıları da görebiliriz ☺
Geçtiğimiz günlerde 2 kişi arasında geçen bir diyaloğa şahit oldum, "x süreci için de İK bir sistem getirmiş, her şeyi başka bir sistemden kullanıyoruz, neyi nerden yapacağımızı şaşırdık". Sahayı dinlemek, neye ihtiyaç duyduklarını öğrenmek ciddi katkı sağlayacaktır.
Şimdi şu soruyu sorun: Kullanımı ölçmeyen bir organizasyon, seçimde hangi "kanıt" ile karar veriyor? Çoğu zaman cevap: algı, isim, pazar payı, "herkes kullanıyor".
Bu yüzden referansla seçmek, çoğu kurumda "güvenli karar" değildir. Referans sürecini güvenli yapabilecek tabii ki birkaç teknik var. Bunları uyguladığınızda daha güvenli kararlar alınabilmektedir.
Trendle seçmek: "en büyük en iyidir" efsanesi
Çalıştığım şirketlerden birinde büyük bir yazılım firmasının İK modülü alınacaktı… Bizim için doğru olacak danışmanlık firmasını belirlemek için önce teknik değerlendirme ardından bir Ref Check anketi uyguladım. Sonuçlar x firmasını gösterirken BT ekibi "en çok danışmanı" olan (ama benim sonuçlarımda puanı düşük) firmayı tercih etmişti. Sonuçta proje canlıya alınırken bizimle sistemi öğrenen danışmanlarla çalışıp eksiklerle bir şekilde canlıya aldık. "Büyüklük ve yaygınlık" otomatik olarak "saha uzmanlığı" getirmiyor.
Başımdan geçen başka bir örnekte ise yine başka bir şirket için LMS seçimi sürecinde teknik analizler yapılıyor, güçlü alternatifler ortaya konuyor ama "sektörde en yaygın kullanılan" seçiliyor… ve sistem daha ilk uygulamada, devreye alınmadan iptal ediliyor.
Bu iki örnek şunu anlatıyor: Teknoloji bir trend değildir. Trend, satın alma anını kolaylaştırır; ama uygulama gerçeği, kültürün stratejiyi kahvaltıda yediği gibi hızlıca imha eder…
Asıl mesele: teknoloji seçmek değil, "neye hizmet ettiğini" seçmek
Ben burada yaklaşımı ters çeviriyorum:
Başarılı teknoloji projeleri genelde "şu ürünü alalım" diye başlamıyor. "Şu problemi nasıl ölçeceğiz ve nasıl daraltacağız?" diye başlıyor. Birçok özelliğinin olması değil, sizin probleminizi çözecek temel modüllerin olması gerekir.
Sierra-Cedar içeriklerinde bir başka kritik vurgu var: Düzenli güncellenen bir HR sistem stratejisi, daha yüksek iş çıktılarıyla ilişkilendiriliyor; stratejiyi "12–18 ayda bir gözden geçirmek", "mevcut durum analizi", "fazlı yol haritası", "KPI" ve "yönetişim" gibi unsurların altı çiziliyor.
Yani "doğru araç" arayışı, aslında "doğru strateji ve doğru tasarım" arayışının sonucudur.
Cesaretin panzehiri: disiplin
Burada önemli bir düzeltmeyi net söyleyeyim:
Cesaret, RFP'ye girip süreci işletmek değildir. Cesaret, neyi niye aldığını bilmeden "hızlı karar" diye masadan kalkmaktır.
RFP, SOW, POC ise "cesaret" değil; disiplindir, konu uzmanlığıdır. Disiplin şunu yapar: belirsizliği azaltır, kanıt üretir, kıyaslamayı adil hale getirir.
RFP, sizin ihtiyacınızı "satın alınabilir" bir dile çevirir. SOW, "başarı"yı teslimat ve kabul kriterine bağlar. POC ise demo sahnesini bitirir; sizi kendi veriniz ve kendi senaryonuzla gerçek hayata indirir.
Ve bu disiplin, özellikle şu iki yanılgıyı kırar:
- "yaygın kullanılan iyidir"
- "Referansı varsa olur"
Teknoloji bir prestij değil, iş tasarımıdır
İK teknolojisi seçimi, bir ürün seçimi değil; bir iş tasarımı seçimidir. Eğer teknoloji bir işi kısaltmıyor, kaliteyi artırmıyor, kullanıcıyı taşımıyor ve ölçülebilir bir fayda üretmiyorsa; en büyük olması, en yaygın olması, en çok referansa sahip olması sadece "iyi hissettiren" bir hikayedir.
Yatırımlarınızdan sürdürülebilir sonuçlar ve yüksek değer elde etmek için, İK teknolojisi uygulama programınızın başından sonuna kadar sizinle çalışan deneyimli bir uzman ekibe ihtiyacınız var. En doğru tercih; farklı sektörlerde ve farklı organizasyon yapılarında tecrübe kazanmış, hiçbir şeyi şansa bırakmayan ve her aşamanın eksiksiz şekilde yönetilmesini sağlayan "hatasız" bir yaklaşım ile çalışan bir ekip olacaktır.
Sık sorulan sorular
İK teknolojisi yatırımları neden beklenen değeri üretemiyor?
Çoğu zaman neden yetersiz planlama ve hatalı kurulum sürecidir. Gartner'ın 2023 bulgusunda İK teknoloji liderlerinin en büyük engellerinden biri, teknolojinin benimsenmesini sürdürmek olarak öne çıkıyor (örneklemde %57). Gartner'a göre liderlerin yönettiği değişimlerin yalnızca yaklaşık %32'si sağlıklı benimsenmeyle sonuçlanıyor. Teknoloji projeleri de birer değişim projesidir; mesele kullanımı kalıcı kılmaktır.
Referansla İK yazılımı seçmek neden riskli?
Referans, sistemin başka bir kurumda iyi çalıştığını anlatır; sizin kurumunuzda da çalışacağını garanti etmez. Süreçleriniz, entegrasyon bağımlılıklarınız, veri disiplininiz, kullanıcı profiliniz ve kurum kültürünüz teknolojinin kaderini değiştirir. Sierra-Cedar'ın HR Systems araştırmalarına göre kurumların önemli bir kısmı İK teknolojisi kullanımını ölçmüyor; kullanımı ölçmeyen kurum seçimde çoğu zaman algıya, isme ve pazar payına dayanır.
En yaygın kullanılan İK sistemini seçmek doğru karar mı?
Büyüklük ve yaygınlık otomatik olarak uygulama uzmanlığı getirmez. Yazıdaki 2 örnekte, en çok danışmanı olan firmanın seçildiği proje, sistemi proje sırasında öğrenen danışmanlarla ve eksiklerle canlıya alındı; sektörde en yaygın olduğu için seçilen bir öğrenme yönetim sistemi (LMS) ise ilk uygulamada, canlıya geçişten önce iptal edildi. Trend, yalnızca satın alma anını kolaylaştırır.
IC Consulting'de biz tam olarak bunu yapıyoruz. Üzerinde çalıştığımız her kurumsal projede; dikkat çekici bir kullanıcı benimseme oranı, kısa teslim süreleri ve çevik çalışma metodolojisi elde edildi.
Sizin için neler başarabileceğimize dair bilgi almak için hemen bizimle iletişime geçin.
